Trong bối cảnh kinh tế đang chuyển đổi và hội nhập sâu rộng, chính sách thuế luôn được điều chỉnh để phù hợp với tình hình mới, tạo động lực cho doanh nghiệp phát triển. Điểm mới về thuế TNDN 2026 là một trong những chủ đề được quan tâm đặc biệt bởi những thay đổi dự kiến sẽ có tác động lớn đến hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV). Bài viết này sẽ cung cấp một cái nhìn toàn diện và chi tiết về những thay đổi quan trọng này, giúp chủ doanh nghiệp, chủ hộ kinh doanh và kế toán viên nắm bắt thông tin, chủ động lên kế hoạch tài chính và tuân thủ pháp luật một cách hiệu quả. Chúng ta sẽ cùng nhau phân tích các khía cạnh then chốt, từ thuế suất, chi phí được trừ, ưu đãi thuế cho đến những quy định mới liên quan đến doanh nghiệp nước ngoài và kinh tế số.
Cấu trúc thuế suất TNDN 2026: Ưu đãi cho doanh nghiệp quy mô nhỏ
Thay đổi lớn nhất trong chính sách thuế TNDN từ năm 2026 là việc áp dụng thuế suất theo quy mô doanh thu. Đây là một bước tiến quan trọng trong việc tạo ra một môi trường kinh doanh công bằng hơn, hỗ trợ DNNVV và khuyến khích sự phát triển của các doanh nghiệp mới thành lập.
Trước đây, hầu hết các doanh nghiệp đều phải chịu mức thuế suất TNDN phổ thông là 20%. Tuy nhiên, với quy định mới, thuế suất sẽ được điều chỉnh linh hoạt dựa trên doanh thu của doanh nghiệp:
- Doanh nghiệp có doanh thu năm ≤ 3 tỷ đồng: sẽ được hưởng mức thuế suất 15%. Đây là một mức ưu đãi đáng kể, giúp giảm gánh nặng thuế cho các doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ, tạo điều kiện để họ tái đầu tư và mở rộng hoạt động.
- Doanh nghiệp có doanh thu trên 3 tỷ đến ≤ 50 tỷ đồng/năm: sẽ áp dụng thuế suất 17%. Mức thuế suất này vẫn thấp hơn so với mức phổ thông, nhưng cao hơn so với mức 15% dành cho các doanh nghiệp có doanh thu thấp hơn.
- Doanh nghiệp có doanh thu trên 50 tỷ đồng/năm: tiếp tục áp dụng thuế suất 20% (mức chuẩn).
Việc xác định doanh thu để áp dụng thuế suất phù hợp cần dựa trên tổng doanh thu năm theo hồ sơ quyết toán thuế năm trước liền kề. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng các khoản giảm trừ doanh thu sẽ không được tính vào tổng doanh thu để xác định mức thuế suất. Với các doanh nghiệp mới thành lập hoặc hoạt động chưa đủ 12 tháng, doanh thu sẽ được quy đổi theo năm để đảm bảo tính công bằng.
Bên cạnh đó, một số ngành đặc thù như dầu khí, thăm dò khai thác tài nguyên quý hiếm vẫn sẽ tiếp tục áp dụng thuế suất riêng, không theo khung 15-20%. Điều này xuất phát từ đặc thù hoạt động và nhu cầu thu ngân sách của nhà nước đối với các ngành này.
Mở rộng phạm vi chi phí được trừ: Đầu tư cho tương lai
Luật Thuế TNDN 2025 (áp dụng từ 2026) đã có những thay đổi đáng kể trong quy định về chi phí được trừ, hướng tới việc tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp trong việc giảm thiểu thu nhập chịu thuế và khuyến khích đầu tư vào các hoạt động sản xuất kinh doanh.
Một trong những điểm mới quan trọng nhất là việc mở rộng danh mục chi phí được trừ liên quan đến nhân sự. Cụ thể, chi phí đào tạo và đào tạo lại nhân sự đã được xác định rõ là chi phí hợp lý và được phép trừ khi tính thuế TNDN, miễn là có đầy đủ hóa đơn, chứng từ theo quy định. Điều này sẽ khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nâng cao trình độ chuyên môn của nhân viên, nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả hoạt động.
Ngoài ra, chính sách thuế cũng khuyến khích chuyển đổi số bằng cách cho phép các chi phí liên quan đến đầu tư hệ thống công nghệ thông tin (CNTT), phần mềm, nền tảng số, bảo mật và dữ liệu được đưa vào chi phí được trừ. Điều này thể hiện sự quan tâm của nhà nước đến việc thúc đẩy quá trình số hóa của doanh nghiệp, giúp họ nâng cao hiệu quả quản lý, giảm chi phí và tạo ra những sản phẩm, dịch vụ mới có giá trị gia tăng cao.
Đặc biệt, Nghị định hướng dẫn đã làm rõ các khoản thu liên quan đến vốn chủ sở hữu như phát hành cổ phiếu, bán cổ phiếu quỹ, cổ tức… giúp doanh nghiệp phân loại chính xác nguồn thu nhập, từ đó thực hiện nghĩa vụ thuế một cách đúng đắn.
Xem thêm: Luật thuế TNDN số 67/2025/QH15: Quy định mới và ảnh hưởng đến doanh nghiệp Việt Nam
Ưu đãi thuế TNDN cho các lĩnh vực mũi nhọn: Khuyến khích đổi mới sáng tạo
Chính sách thuế TNDN 2026 thể hiện rõ sự ưu tiên và khuyến khích đầu tư vào các lĩnh vực có tiềm năng phát triển lớn, đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuyển đổi cơ cấu kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh của quốc gia. Các lĩnh vực được hưởng ưu đãi đặc biệt bao gồm:
- Công nghệ cao: Các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ cao, công nghệ chiến lược, công nghệ số, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu… sẽ được hưởng các chính sách ưu đãi về thuế suất và thời gian miễn, giảm thuế.
- Công nghiệp hỗ trợ và công nghiệp trọng điểm: Đầu tư vào các ngành công nghiệp này cũng sẽ được hưởng các ưu đãi tương tự, nhằm tạo ra một chuỗi cung ứng hoàn chỉnh và nâng cao giá trị gia tăng trong sản xuất.
- Năng lượng tái tạo và năng lượng sạch: Các dự án đầu tư vào năng lượng tái tạo, năng lượng sạch, bảo vệ môi trường… sẽ được ưu đãi thuế nhằm khuyến khích sử dụng các nguồn năng lượng bền vững và giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường.
- Nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao: Các doanh nghiệp áp dụng công nghệ cao vào sản xuất nông nghiệp, chế biến nông – lâm – thủy sản cũng sẽ được hưởng các chính sách ưu đãi, góp phần nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm nông nghiệp.
Mức ưu đãi cụ thể có thể là thuế suất ưu đãi thấp hơn mức phổ thông, kèm theo thời gian miễn, giảm thuế lên đến vài năm, hoặc giảm 50% thuế TNDN trong các năm tiếp theo. Điều kiện để được hưởng ưu đãi cũng khá khắt khe, đòi hỏi doanh nghiệp phải đáp ứng các tiêu chí về quy mô vốn, công nghệ, tỷ lệ doanh thu từ hoạt động ưu đãi…
Xem thêm: Điều kiện doanh nghiệp được miễn thuế TNDN trong 3 năm đầu theo Nghị quyết 68?
Quy định mới cho doanh nghiệp nước ngoài và kinh tế số: Thuế công bằng và minh bạch
Trong bối cảnh kinh tế số ngày càng phát triển và giao dịch xuyên biên giới trở nên phổ biến, chính sách thuế TNDN 2026 đã có những quy định mới nhằm đảm bảo thuế công bằng và minh bạch đối với các doanh nghiệp nước ngoài và các hoạt động kinh doanh trên nền tảng số.
Các tổ chức thành lập và hoạt động tại Việt Nam có trách nhiệm khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay cho doanh nghiệp nước ngoài trong các trường hợp: kinh doanh thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số, nhận chuyển nhượng vốn trên cơ sở hợp đồng. Điều này nhằm ngăn chặn tình trạng trốn thuế, chuyển lợi nhuận bất hợp pháp ra nước ngoài và đảm bảo nguồn thu cho ngân sách nhà nước.
Đối với các hình thức hợp tác kinh doanh giữa các bên, quy định mới làm rõ phương pháp xác định thu nhập chịu thuế TNDN và cách kê khai, nộp thuế. Nếu chia lợi nhuận trước thuế, các bên có thể thống nhất cử một bên đại diện để xuất hóa đơn và kê khai thuế. Nếu chia lợi nhuận sau thuế, bên đại diện sẽ có trách nhiệm kê khai, nộp thuế TNDN cho toàn bộ hoạt động.
Xem thêm: Hướng dẫn quyết toán thuế TNDN mới nhất: Quy trình, hồ sơ và lưu ý quan trọng
Hóa đơn – thanh toán không dùng tiền mặt: Yêu cầu bắt buộc để tối ưu thuế
Một điểm mới đáng chú ý khác trong chính sách thuế TNDN 2026 là yêu cầu về thanh toán không dùng tiền mặt đối với hóa đơn có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên. Theo quy định này, các hóa đơn có giá trị trên 5 triệu đồng bắt buộc phải được thanh toán qua chuyển khoản, phương thức thanh toán qua ngân hàng hoặc ví điện tử theo chuẩn quy định để được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN.
Yêu cầu này nhằm thúc đẩy thanh toán không tiền mặt, tăng cường tính minh bạch trong các giao dịch kinh doanh và giảm thiểu tình trạng trốn thuế. Doanh nghiệp cần siết lại quy trình thanh toán, khuyến khích sử dụng các phương thức thanh toán điện tử và lưu trữ đầy đủ các chứng từ liên quan để đảm bảo quyền lợi trừ chi phí.
Xem thêm: Thanh toán không dùng tiền mặt là gì? Lợi ích và xu hướng phát triển tại Việt Nam
Lời kết
Điểm mới về thuế TNDN 2026 mang đến nhiều thay đổi quan trọng, tác động trực tiếp đến hoạt động của doanh nghiệp. Việc nắm bắt và hiểu rõ những thay đổi này là vô cùng cần thiết để doanh nghiệp có thể chủ động lên kế hoạch tài chính, tối ưu hóa chi phí và tuân thủ pháp luật một cách hiệu quả. Hãy bắt đầu nghiên cứu và chuẩn bị ngay từ bây giờ để đảm bảo doanh nghiệp của bạn không bỏ lỡ bất kỳ cơ hội nào và sẵn sàng đón đầu những thách thức mới trong tương lai.
Để tìm hiểu sâu hơn về các chính sách kế toán, thuế và nhận được sự tư vấn chuyên nghiệp, hãy truy cập website của chúng tôi: https://ketoanats.vn/
