Cách kê khai thuế cho hộ kinh doanh luôn là vấn đề được nhiều chủ hộ kinh doanh nhỏ quan tâm. Với những thay đổi liên tục trong chính sách thuế, đặc biệt là lộ trình chuyển đổi từ hộ khoán sang kê khai doanh thu thực tế đến hết năm 2025, việc nắm vững quy trình và thủ tục là vô cùng cần thiết để tránh những sai sót không đáng có và đảm bảo hoạt động kinh doanh tuân thủ pháp luật. Bài viết này sẽ cung cấp một hướng dẫn toàn diện, chi tiết về cách kê khai thuế cho hộ kinh doanh, từ việc lựa chọn phương pháp phù hợp, chuẩn bị hồ sơ, đến các bước thực hiện kê khai trực tuyến, kèm theo những lưu ý quan trọng để bạn tự tin hoàn thành nghĩa vụ thuế của mình.
Giải mã các phương pháp nộp thuế hiện hành cho hộ kinh doanh
Việc lựa chọn phương pháp nộp thuế phù hợp là bước đầu tiên quan trọng. Hiện nay, hộ kinh doanh có ba lựa chọn chính, mỗi phương pháp đều có ưu và nhược điểm riêng.
Kê khai định kỳ (theo tháng/quý) là phương pháp phổ biến nhất đối với những hộ có doanh thu lớn, hoạt động thường xuyên và có nhu cầu sử dụng hóa đơn điện tử. Ưu điểm của phương pháp này là minh bạch, chính xác, giúp bạn kiểm soát dòng tiền và quản lý hoạt động kinh doanh hiệu quả hơn. Tuy nhiên, yêu cầu về thời gian và công sức để theo dõi, ghi chép doanh thu, chi phí và kê khai thuế là khá lớn.
Kê khai từng lần phát sinh phù hợp với những hộ kinh doanh không thường xuyên, chỉ xuất hóa đơn lẻ khi có yêu cầu. Phương pháp này đơn giản, ít tốn thời gian hơn so với kê khai định kỳ, nhưng đòi hỏi bạn phải kê khai và nộp thuế ngay sau mỗi lần phát sinh doanh thu, có thể gây khó khăn trong việc quản lý dòng tiền.
Khoán (thuế khoán) là phương pháp dành cho những hộ nhỏ, ít sử dụng hóa đơn, doanh thu ổn định. Ưu điểm lớn nhất của thuế khoán là sự đơn giản, không cần kê khai thuế định kỳ, chỉ cần nộp tiền theo thông báo của cơ quan thuế. Tuy nhiên, nhược điểm là số thuế phải nộp có thể cao hơn so với kê khai thực tế nếu doanh thu thực tế thấp hơn mức cơ quan thuế ấn định.
Với xu hướng chung là chuyển dần hộ khoán sang kê khai, việc chủ động tìm hiểu và chuẩn bị cho phương pháp kê khai là điều cần thiết để đảm bảo sự chuyển đổi diễn ra suôn sẻ. Hãy cân nhắc kỹ lưỡng tình hình kinh doanh của mình để đưa ra lựa chọn phù hợp nhất.
Xem thêm: Hộ kinh doanh nộp thuế môn bài như thế nào? Hướng dẫn A-Z
Chi tiết về các loại thuế hộ kinh doanh kê khai cần nắm
Khi lựa chọn phương pháp kê khai, bạn cần hiểu rõ các loại thuế mình phải nộp. Hai sắc thuế chính mà hộ kinh doanh kê khai thường gặp là:
- Thuế Giá trị gia tăng (GTGT) là loại thuế gián thu, đánh trên giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ. Hộ kinh doanh chỉ phải nộp thuế GTGT nếu ngành nghề kinh doanh của mình thuộc diện chịu thuế GTGT. Tỷ lệ thuế GTGT phổ biến hiện nay là 10%, tuy nhiên, có một số ngành nghề áp dụng tỷ lệ thuế khác (ví dụ: 0%, 5%, 20%).
- Thuế Thu nhập cá nhân (TNCN) là loại thuế trực thu, đánh trên thu nhập chịu thuế của cá nhân từ hoạt động kinh doanh. Thu nhập chịu thuế được xác định bằng doanh thu trừ đi các khoản được miễn, giảm theo quy định của pháp luật. Thuế TNCN được tính theo lũy tiến từng phần, với các mức thuế suất khác nhau tùy thuộc vào thu nhập.
Việc tính toán và kê khai chính xác hai loại thuế này đòi hỏi bạn phải nắm vững các quy định pháp luật liên quan, đặc biệt là các tỷ lệ thuế, cách xác định doanh thu chịu thuế và thu nhập chịu thuế. Nếu bạn không chắc chắn, hãy tìm đến sự tư vấn của các chuyên gia kế toán để được hỗ trợ.
Xem thêm:
- Thuế TNCN hộ kinh doanh: Phương pháp tính thuế mới nhất
- Thông tư thuế GTGT mới nhất 2025: Cập nhật hướng dẫn chi tiết
Xác định chu kỳ kê khai thuế: Tháng hay Quý?
Việc xác định chu kỳ kê khai thuế (tháng hay quý) là một yếu tố quan trọng trong quá trình kê khai thuế. Theo quy định hiện hành, hộ kinh doanh sẽ kê khai thuế theo:
- Tháng nếu doanh thu năm trước vượt quá 50 tỷ đồng. Điều này thường áp dụng cho các hộ kinh doanh có quy mô lớn, doanh thu ổn định.
- Quý nếu doanh thu năm trước không vượt quá 50 tỷ đồng. Đây là phương pháp kê khai phổ biến hơn, phù hợp với đa số các hộ kinh doanh nhỏ và vừa.
- Đối với hộ mới thành lập, chưa có số liệu doanh thu năm trước, sẽ được kê khai thuế theo quý cho đến khi có doanh thu năm đầu tiên.
Việc tuân thủ đúng chu kỳ kê khai thuế là rất quan trọng để tránh bị phạt và đảm bảo hoạt động kinh doanh hợp pháp. Hãy theo dõi doanh thu của mình một cách thường xuyên để xác định chu kỳ kê khai phù hợp nhất.
Xem thêm: Thuế thu nhập cá nhân tính theo tháng hay năm? Giải đáp cụ thể
Chuẩn bị hồ sơ kê khai thuế: Đừng bỏ lỡ bất cứ giấy tờ nào
Hồ sơ kê khai thuế đầy đủ và chính xác là yếu tố then chốt để quá trình kê khai diễn ra suôn sẻ. Hồ sơ cần chuẩn bị bao gồm:
- Tờ khai thuế đối với cá nhân kinh doanh – Mẫu 01/CNKD: Đây là mẫu tờ khai chung, dùng để kê khai cả thuế GTGT và thuế TNCN.
- Phụ lục 01‑2/BK‑HĐKD – Bảng kê hoạt động kinh doanh trong kỳ: Mẫu phụ lục này cung cấp chi tiết doanh thu theo từng nhóm ngành nghề, giúp cơ quan thuế kiểm soát doanh thu và xác định số thuế phải nộp.
- Các tài liệu khác (nếu có): Bảng kê hóa đơn, chứng từ liên quan đến doanh thu, giấy đăng ký hộ kinh doanh, xác nhận doanh thu từ các cơ quan chức năng (nếu có).
Lưu ý: Trong một số trường hợp, nếu có căn cứ doanh thu theo xác nhận của cơ quan chức năng, hộ kinh doanh có thể không phải nộp phụ lục 01‑2/BK‑HĐKD. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn, bạn nên chuẩn bị đầy đủ các tài liệu cần thiết.
Thời hạn nộp hồ sơ và tiền thuế: Kịp thời tránh phạt
Việc nộp hồ sơ và tiền thuế đúng hạn là nghĩa vụ bắt buộc của mọi hộ kinh doanh.
- Thời hạn nộp hồ sơ: Chậm nhất là ngày 20 của tháng tiếp theo đối với kê khai theo tháng, và ngày cuối cùng của tháng đầu quý tiếp theo đối với kê khai theo quý.
- Thời hạn nộp tiền thuế: Thông thường trùng với thời hạn nộp hồ sơ khai thuế. Sau khi tờ khai được chấp nhận, cơ quan thuế sẽ thông báo số thuế phải nộp, và bạn có thể nộp tiền trực tiếp tại ngân hàng hoặc qua hình thức trực tuyến.
Quan trọng: Nộp chậm hồ sơ hoặc tiền thuế sẽ bị xử phạt theo quy định của pháp luật. Vì vậy, hãy lên kế hoạch và thực hiện nộp thuế đúng hạn để tránh những rắc rối không đáng có.
Xem thêm: Thời hạn nộp thuế môn bài đối với doanh nghiệp mới thành lập
Hộ khoán vẫn phải lưu ý điều gì về khai thuế?
Mặc dù hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán không phải kê khai thuế định kỳ, nhưng vẫn có một số trường hợp bạn cần phải nộp hồ sơ:
- Khi tạm ngừng kinh doanh không trọn tháng/quý so với kỳ đang khoán.
- Khi sử dụng hóa đơn lẻ để xuất hàng hóa, dịch vụ.
Trong những trường hợp này, bạn cần lập Mẫu 01/CNKD và nộp cho cơ quan thuế để được điều chỉnh số thuế phải nộp.
Kê khai thuế hộ kinh doanh trực tuyến qua Cổng Thuế điện tử
Kê khai thuế trực tuyến qua Cổng Thuế điện tử (thuedientu.gdt.gov.vn) là phương pháp hiện đại, tiết kiệm thời gian và công sức. Quy trình thực hiện như sau:
- Đăng nhập vào Cổng Thuế điện tử bằng mã số thuế và mật khẩu.
- Chọn chức năng Kê khai thuế.
- Chọn Mẫu 01/CNKD và kỳ tính thuế.
- Nhập đầy đủ thông tin doanh thu và các chỉ tiêu liên quan.
- Kiểm tra lại thông tin và gửi tờ khai.
- Thanh toán tiền thuế qua cổng thanh toán trực tuyến.
Ứng dụng eTax Mobile: Nộp thuế nhanh chóng mọi lúc mọi nơi
Ứng dụng eTax Mobile trên điện thoại di động giúp bạn nộp thuế một cách nhanh chóng và tiện lợi. Ứng dụng này cho phép bạn:
- Tra cứu thông tin thuế.
- Nộp tiền thuế trực tuyến.
- Nhận thông báo từ cơ quan thuế.
Tuy nhiên, hiện tại ứng dụng eTax Mobile chưa hỗ trợ đầy đủ các chức năng kê khai thuế, mà chủ yếu tập trung vào việc nộp thuế.
Chuyển đổi từ hộ khoán sang kê khai: Quy trình và thủ tục
Trước lộ trình chấm dứt thuế khoán, hộ kinh doanh cần chủ động chuyển đổi sang phương pháp kê khai. Quy trình thực hiện như sau:
- Lập Mẫu 08‑MST để thay đổi thông tin đăng ký thuế.
- Nộp Mẫu 08‑MST cho cơ quan thuế.
- Chờ cơ quan thuế cập nhật phương pháp tính thuế.
- Bắt đầu sử dụng hóa đơn điện tử và kê khai thuế theo quy định mới.
Những lời khuyên hữu ích cho chủ hộ kinh doanh khi kê khai thuế
Để quá trình kê khai thuế diễn ra thuận lợi, bạn nên lưu ý những điều sau:
- Theo dõi doanh thu và chi phí một cách thường xuyên.
- Lưu trữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ liên quan.
- Đọc kỹ các hướng dẫn và quy định pháp luật về thuế.
- Tham khảo ý kiến của các chuyên gia kế toán khi cần thiết.
- Nộp thuế đúng hạn để tránh bị phạt.
Hy vọng với những thông tin chi tiết và hữu ích trên, bạn đã có thể tự tin thực hiện cách kê khai thuế cho hộ kinh doanh của mình. Chúc bạn thành công!
